Strange Fire

Overgenomen van tmstrangefire.org

Overgenomen van internetmonk.com

"That takes us to the point where we need to say the Charismatic Movement continually dishonors God in its false forms of worship.  It dishonors the Father.  It dishonors the Son. But most specifically, it dishonors the Holy Spirit."

Iets minder dan een maand geleden ging de Strange Fire conferentie van start. John MacArthur, R.C. Sproul en een aantal andere bijbelleraren kwamen in Californië bijeen om de leerstellingen en daden van de charismatische beweging te evalueren.[1] De charismatische beweging is groot en groeit snel.[2] Ik kan me voorstellen dat mensen zoals MacArthur het tijd vinden om zich (opnieuw) uit te spreken tegen deze beweging.  

Ik heb een aantal van de lezingen van de conferentie beluisterd. Hieronder geef ik kort commentaar op een paar lezingen. 
Deze post is vooral bedoeld om de conferentie onder de aandacht te brengen. Als je een lezing wilt beluisteren klik dan hier. Als je de andere kant van het verhaal wilt horen kan je bijvoorbeeld de blog van Adrian Warnock raadplegen.

Kanttekeningen bij 3 evangelisatieboekjes

Afbeelding van een evangelisatie traktaat. Overgenomen van: www.picstopin.com. 

Als we evangeliseren dan willen we dat mensen zich bekeren.

Vergeet echter niet dat het doel niet alle middelen heiligt.

De Obscurantist ©


De beste stuurlui staan aan wal. Met dat in mijn achterhoofd wil deze keer wat kanttekeningen zetten bij enkele evangelisatie boekjes/pamfletten. Ik wil dit doen om dat ik van mening ben dat er bepaalde controle moet zijn binnen een religie. Het mag niet zo zijn dat gelovigen ongestoord van alles mogen beweren, verkondigen of onderwijzen. Daarnaast hoop ik dat we kunnen leren van de fouten van anderen.

Vooral bij evangelisatie moeten we voorkomen dat we gebruikmaken van overdrijvingen, onjuistheden, etc. Je ‘vraagt’ dan immers iemand om een christen te worden en een christen zijn is, zachtjes uitgedrukt, niet (altijd) gemakkelijk.*

The Atheist Test

Dit boekje heeft 18 pagina’s en is gepubliceerd door Living Water Publications. Het is een aanpassing van het boek God Doesn’t  Believe in Atheists. Het boekje bevat stukjes tekst, een paar afbeeldingen en een aantal testjes met vragen. De vragen zijn niet echt bedoeld om erachter te komen of je atheïst bent, dus de titel is een beetje misplaatst. De titel is wel neutraal dus dat zal belangstellenden niet afschrikken.

In het eerste stuk probeert aannemelijk te maken dat het universum een ontwerper heeft. De schrijver gebruikt daarvoor citaten van Albert Einstein en Charles Darwin, wel spijtig dat hij niet belangrijke wetenschappers uit het heden aanhaalt. Daarnaast gebruikt hij o.a. het voorbeeld van de banaan, “the atheist’s nightmare”, dit vond ik opmerkelijk. Het voorbeeld van de banaan heb ik namelijk weleens gezien in een filmpje gemaakt als parodie op de argumentatie van jonge aarde creationisten. Hmm, misschien tijd voor een beter voorbeeld?

Een ander belangrijk probleem met het boekje is dat er een sprong wordt gemaakt van de Ontwerper van het universum naar de christelijke God. Er wordt zelfs geen Bijbeltekst aangehaald om aan te tonen dat de God de Schepper is. De schrijver haalt verder geen argumenten aan om het aannemelijk te maken dat er een god is.

Kortom, hij kan mensen hooguit overtuigen om deist te worden. Het probleem van het lijden, een belangrijke argument tegen een theïstische god, kan grotendeels opgelost worden volgens hem. Misschien handig om een verwijzing toe te voegen?

De schrijver maakt wel een goed punt als hij erop wijst dat atheïsten eigenlijk agnosten zouden moeten zijn. In de rest van het boekje legt hij het goede nieuws uit en daagt hij de lezer uit om het christelijke geloof gewoon te ‘proberen’. Ik vond het jammer dat hij aan het eind “Please forget your arguments, repent…” schreef, daarmee krijg je de indruk dat hij mensen oproept om hun verstand op nul te zetten en gewoon maar een keuze te maken.

God heeft een ruimteschip en Benjamin Cousijnsen is zijn profeet (deel 2)

Jeremia treurt over de verwoesting van Jeruzalem,
Rembrandt van Rijn, 1630 (foto: Web Gallery of Art - wga.hu)

De Obscurantist ©

In deel 2 van dit artikel gaan we kijken naar de redenen om te geloven dat Cousijnsen niet een profeet van God is.

Op internet zijn verschillende testen te vinden die ons kunnen helpen om erachter te komen of iemand een profeet van God is. In die testen vind je vaak overhaaste generalisaties, op basis van Deut. 18:18 wordt bijvoorbeeld gesteld dat een ware profeet een Israëliet moet zijn.[1] Ik zal proberen dit soort drogredenen te vermijden. Hieronder zal ik twee belangrijke redenen geven om te geloven dat Cousijnsen niet een profeet van God is.

1. Zijn komst zou een verassing zijn.

De schrijvers van het Nieuwe Testament verwachtten en voorspelden dat er in de eindtijd valse leraars en profeten zouden opstaan. Deze valse profeten zullen zelfs in staat zijn wonderen te verrichten. (Marc. 13:22, Matt. 24:11, 24) 

Cousijnsen zou de opdracht hebben om de weg te bereiden voor de wederkomst van Christus. Hij identificeerd zich dan ook met Johannes de Doper.[2] In tegenstelling tot Johannes (Matt. 11:14) was de komst van Cousijnsen niet voorspeld. De schrijvers van het Nieuwe Testament hebben sowieso niet voorspeld dat er in de eindtijd nog een belangrijke profeet van God zou komen. 

Deze punten maken het minder aannemelijk dat Cousijnsen een profeet van God is.

2. De kenmerken van zijn profetieën.

De komst van Cousijnsen is niet voorspeld, maar misschien geven zijn profetieën ons aanleiding om te geloven dat God (of een andere bovennatuurlijke macht) aan hem zaken, waaronder de toekomst, openbaart? 

Als de voorspellingen van Cousijnsen over de toekomst zonder goddelijke openbaring gemaakt kunnen worden dan is het minder aannemelijk dat hij daadwerkelijk een profeet van God is. Dat is denk ik best logisch, maar ook met dit principe kun je niet uitsluiten dat hij toch een profeet is.

Ik stel voor dat we dit artikel even onderbreken voor een lesje profeteren.

God heeft een ruimteschip en Benjamin Cousijnsen is zijn profeet (deel 1)

De profeet Elia in de woestijn door een engel gewekt
Overgenomen van www.hetgeheugenvannederland.nl
Elia zou in een ruimteschip ten hemel zijn gevaren.[17] 

Een boodschap overgebracht door de engel Uriël:

"Voorwaar, dit is geen science fiction film, maar de volle waarheid!
De UFO's werden al vanaf het begin ontworpen naar het idee van het Elohim ruimteschip. Maar omdat satan op de aarde was geworpen, bouwde hij met zijn volgelingen eigen UFO's. Voorwaar, profeet Benjamin Cousijnsen heeft al veel hierover geopenbaard in andere boodschappen. Gods Elohim schip zal op 1 september 2013 om 10.00 uur boven Israël zijn*." [1]

Benjamin Cousijnsen beweert Gods eindtijdprofeet te zijn. Hij zou ingezegend zijn door de profeten van de Bijbel.[2] Bijna elke dag verschijnt er aan hem een hemelse bode met een profetische boodschap, maar je moet de boodschappen wel snel ergens opslaan want Obama is van plan ze van het internet te halen. De aartsengelen Gabriël en Michaël bezoeken Cousijnsen af en toe en ook Christus zelf is aan hem verschenen.[3] Dit alles maakt hem een grote profeet of, waarschijnlijker, een grote mafkees.

Benjamin is al eens onder vuur genomen door blogs zoals Goedgelovig en Staat Geschreven. Zij hebben zich tot nu tot beperkt tot het bespotten van de vreemde verhalen van Cousijnsen en dat is enigszins begrijpelijk.[4] Het leveren van inhoudelijke kritiek lijkt me echter effectiever, dus ik zal in dit artikel proberen niet te vaak de spot te drijven met onze eindtijdprofeet. 

Het is haast onbegonnen werk om aan te tonen dat Coussijnsen een valse profeet is, omdat je dan eerst een specifieke voorspelling moet vinden die niet is uitgekomen. (Deut. 18:21,22) Er zijn echter verschillende manieren waarop je deze zaak kunt aanpakken. Ik zal aan de ene kant kritiek uiten op de redenen die eindtijdnieuws aandraagt om Cousijnsen te accepteren als profeet (deel 1) en zal aan de andere kant proberen aannemelijk te maken dat hij een nep profeet is. (deel 2)

Voorargumenten

"Benjamin is Mijn profeet, en uw profeet!

En wie hem afwijst, heeft Mij, de God van Izaäk, Jakob en Abraham ook afgewezen, de God van Israël. "

 

"Benjamin, u bent de stem, die roept in de laatste dagen: “Bekeer u, want het Koninkrijk der Hemelen is nabij gekomen!” [5]

"Als gij niet gelooft dat Benjamin Cousijnsen een profeet is, hebt gij de God van Izaäk, Jakob en Abraham tot een leugenaar gemaakt." [6]

1. God zelf heeft, via een engel en Cousijnsen, getuigd dat Cousijnsen Zijn profeet is. Dit argument is even waardeloos als argument 3, maar ik wil het toch apart neerzetten omdat het laat zien hoe belangrijk Cousijnsen is / denkt te zijn.

DRT deel 2: De wonderlijke opdracht in Mattheus 10:8

De Obscurantist ©


Mijn dank aan footage.shutterstock.com voor deze mooie foto uit Ierland

 “Genees zieken, wek doden op, maak mensen die aan huidvraat lijden rein en drijf demonen uit. Om niet hebben jullie ontvangen, om niet moeten jullie geven!”
Matt. 10:8 (Nieuwe Bijbelvertaling)

In mijn eerste post heb ik geschreven dat de visie van DRT’s steunt op Matt. 10:8. In dit artikel ga ik dieper in op deze Bijbeltekst.

Een cruciale Bijbeltekst

De DRT ziet deze tekst als een bevel van Jezus Christus zelf aan elke christen om de doden op te wekken. Zo stellen ze “Dead raising is for every believer, not a select few.” En ze verwijzen naar de Bijbeltekst als “the commandment to raise the dead in Matthew 10:8” en “Jesus’ commandment in Matthew 10:8”.[1]

Welke doden precies opgewekt moeten worden is blijkbaar niet helemaal duidelijk voor hen, want ze stellen aan de ene kant dat God niet wil dat iemand sterft en aan de andere kant dat God wil dat mensen die vroegtijdig zijn gestorven opgewekt worden.[2]

In ieder geval, als de tekst inderdaad een bevel van Jezus zelf aan elke christen is om de doden op te wekken, dan moeten we als echte christenen ons verzet tegen DRT opgegeven en zelf doden gaan opwekken. (zie 1 Johannes 2:3-5, Johannes 14:21-24)

DRT's in Nederland, voorlopers van een nieuwe beweging?

De Obscurantist ©

On the origin of…
 
Rond Tyler G. Johnson is in 2006 in de VS een organisatie ontstaan die zicht richt op het opwekken van doden. Tyler richtte de organisatie op na een periode van reflectie over God en het leven, wat was begonnen na de plotselinge dood van zijn vader.[1] 

Hij is afgestudeerd van Bethel School of Supernational Ministry, waar les wordt gegeven door “apostles, prophets, evangelists, pastors and teachers - not by professors or theologians.”, hij heeft dus in ieder geval een goede basis:)[2] Hij schijnt (gelukkig) ook nog aan een universiteit gestudeerd te hebben, maar of hij die studie heeft afgemaakt is onduidelijk. [3] In 2011 werd zijn boek How to raise the dead gepubliceerd.[4][5] In 2010 verscheen zijn boek Stories from the supernatural.[6]
 
Johnson heeft in ieder geval wat mensen geïnspireerd en dus zijn er een aantal Dead Raising Teams opgericht in verschillende landen.[7] Ook ons landje heeft een aantal DRT’s, onder leiding van Dick en Arleen Westerhof. Deze groepen schijnen te zijn ontstaan na de training die Johnson in september van 2011 in Nederland gegeven heeft.[8] De training werd gehouden bij Gods Embassy (Amsterdam), wat wordt geleid door Dick en Arleen.[9]
 
DRT visie
 
Volgens de site van DRT wil God niet dat iemand sterft en wil Hij dat de mensen die voortijdig zijn gestorven weer tot leven worden gewekt. De doden opwekken behoort niet een bezigheid te zijn van een selectieve groep gelovigen; het is bedoeld als opdracht voor alle gelovigen. Hun visie lijkt te zijn gebaseerd op Mattheus 10:8.[10][11]

Het filmpje hieronder is een promotie clip voor DRT training. Misschien helpt het om een beter beeld te krijgen van wat hun visie is.

The missing link
 
Er zijn ondertussen DRT’s in Canada, in Amerika en in Nederland. Hoe de verspreiding van deze ‘beweging’ verloopt is als buitenstaander moeilijk te zeggen.
Waarom zijn er bijvoorbeeld wel DRT’s in Nederland en niet in Engeland of Australië?

Tijdbalk van het jonge aarde creationisme in Nederland

De Obscurantist ©

Oorspronkelijk was dit onderdeel van mijn profielwerkstuk. Ondanks dat er waardevolle artikelen geschreven zijn over het jonge aarde creationisme in Nederland heb ik nergens een uitgebreid overzicht gevonden van historische gebeurtenissen die ons iets vertellen over de ontwikkeling van deze beweging. Ik hoop dus met deze tijdbalk mijn bijdrage te leveren aan nieuw onderzoek. Als u nog belangrijke gebeurtenissen weet die opgenomen zouden moeten worden reageer dan gerust!

1926 Synode van Assen
Op de synode werd de kwestie Geelkerken behandeld. J.G. Geelkerken had in 1924 in een preek over Genesis 3 ruimte gelaten voor een niet strikt letterlijke uitleg en nu eiste de synode van hem dat hij zou erkennen dat Genesis 2 en 3 over ‘zintuigelijk waarneembare werkelijkheden’ spraken. Geelkerken weigerde dit en verliet de Gereformeerde kerk. De synode bracht hiermee ook in andere kerken een discussie te weeg.[1] In de nasleep van het conflict maakten theologen die streden tegen modernistische elementen in de Gereformeerde kerk gebruik van het werk van G. McCready Price.[2]

Na de opwekking van het creationisme in de VS

Midden jaren ’60
CRS (1963) had toen in Nederland al een contactpersoon: Nicolaas A. Rupke.[3]

1967

Scheuring in Vrijgemaakte kerken, waardoor creationisten in verschillende kerken terecht kwamen.[4] In datzelfde jaar werd de Evangelische Omroep opgericht, die veel heeft gedaan aan het verspreiden van het jonge aarde creationisme.

1968

Geoloog J.R. van de Fliert publiceert een kritisch werk tegen het boek The Genesis Flood. Volgens Ouweneel betekende dat voor veel christenen het einde van de discussie rond de zondvloedgeologie.[5]

1969

De vertaling van het creationistische boek: De evolutieleer, een theorie op haar retour (Morris) verschijnt.

1970
In 1970 werd De zondvloed van de Amerikaan A.M. Rehwinkel uitgegeven. Het boek was vertaald door de zakenman F.J. Kerkhof. [6] Kerkhof heeft overigens ook veel andere dingen gedaan om het jonge aarde creationisme te verspreiden.[20]

1974

- Oprichting Stichting tot bevordering van Bijbelgetrouwe wetenschap onder andere door F.J. Kerkhof. Theoloog W.J.J. Glashouwer en wiskundige J.(Koos) A. van Delden hadden belangrijke posities in de stichting.
- Met de hulp van de stichting werd de Evangelische Hogeschool in Amersfoort (1977) opgericht.[7]
- W.J. Ouweneel publiceert zijn eerste creationistische werken, o.a. Kanttekeningen bij Genesis één.

1975

- De Stichting gaf een tijdschrift uit onder leiding van Ouweneel genaamd Bijbel en Wetenschap.[8]
- Hij publiceert ook zijn boek Operatie Supermens.

1976

Ouweneel's boek Ark in de Branding, dat gaat over zondvloedgeologie, wordt uitgegeven.[9]

1977

- EO zendt documentaire Adam of Aap uit. Daarnaast werd er door de EO een debat georganiseerd waarbij drie buitenlandse creationisten (twee daarvan waren verbonden aan het ICR) debatteerden met drie Nederlandse evolutionisten.[10]
- Tevens wordt er aan de Vrije Universiteit een debat georganiseerd tussen Jan Lever en Willem Jan Ouweneel.
- Ouweneel publiceert zijn boekje Vraag het de aarde eens.
- J.A. van Delden publiceert zijn werk Schepping en Wetenschap en onder zijn redactie wordt de bundel Schepping of Evolutie? uitgebracht. [19]

1980-1989
EO zendt programma Het ontstaan van de wereld uit, waarin creationist Wilder-Smith vaak te zien is.[11]

1985
- Ben Hobrink publiceert het boekje Evolutie: een ei zonder kip.[22]
- Tom Zoutewelle richt het Creationistisch Studiecentrum op. Dat wordt later omgedoopt tot Stichting Creaton.[42]

1995
In dit jaar werd het zesde Europees Creationistisch Congres gehouden in Soesterberg.  De Evangelische Hogeschool was er bij betrokken. Er kwamen circa 130 creationisten op af.[12]

1997
Het boek Degeneratie, het einde van de evolutietheorie van Peter M. Scheele wordt uitgegeven. [21]

1998
David Sörensen publiceert zijn werk tegen de evolutietheorie.[27] Ik vermoed dat hij een jonge aarde creationist is.

2002
Toen werd de creationistische organisatie Mediagroep in Genesis opgericht.[38]

2005
Ben Hobrink publiceert zijn werk Moderne wetenschap in de Bijbel.[23] In 2007 en 2008 besteedt de theoloog Taede A. Smedes op zijn blog aardig wat aandacht aan het werk. Tjerk Muller en Smedes beschuldigen Hobrink van plagiaat.[24] 

2009
- In 2009 (het Darwin jaar) geven in het programma ’t Zal je maar gebeuren zowel W.J. Ouweneel als EO kopstuk Andries Knevel aan afstand te nemen van het creationisme.
- Dat bleek echter niet het einde te zijn van creationistische activiteit in Nederland. In datzelfde jaar brachten creationisten de folder Evolutie of Schepping? Wat geloof jij? uit. De folder werd met een huis-aan-huis campagne verspreid.

- Later in het jaar werd er een tweede folder gepubliceerd: Wat biedt de toekomst: evolutie of schepping? De folderactie zorgde voor veel aandacht in de media, maar bracht wellicht ook de vele creationistisch organisaties van Nederland bij elkaar. Overigens bleek later dat de folder vaak ongelezen de prullenbak in was gegaan.

- Er werd daarnaast een burgerinitiatief georganiseerd om meer ruimte te maken voor het scheppingsmodel als alternatief voor de evolutietheorie op scholen. [13][14][15]
- Bert Dorenbos en nog een aantal mensen lanceren de site creatie.info.[39]
- Jan van Meerten richt de creationistische organisatie Dutch Creation Science op.[40]
- St. De Oude Wereld geeft Terug naar de oorsprong uit van Peter Borger. Het boek uit kritiek op de evolutietheorie, het is mij echter onduidelijk of Borger ook een jonge aarde creationist is.[28]
- Daarnaast geeft de stichting het (vertaalde) boek Evolutie, een kritisch leerboek uit. Het is geschreven door Siegfried Scherer en Reinhard Junker.
- Jan Rein de Wit, voorzitter van St. De Oude Wereld, schreef samen met Hans Hoogerduijn het boek Zoeken naar de zondvloed.[31]

2010
Brink TV, onderdeel van Stichting Schreeuw om Leven zet (waarschijnlijk dan) een vijftal interviews met leden van Institute for Creation Research (ICR) online.[29]

2011
Stichting de Oude Wereld onderzocht drie verschillende biologiemethoden voor het vwo en kwam tot de conclusie dat de boeken gebruikmaakten van verouderde argumenten als bewijs voor de evolutietheorie. Er zou tevens bij de uitleg geen onderscheid gemaakt worden tussen feiten en interpretaties, waardoor interpretaties zouden worden geleerd als feiten. De stichting heeft contact gezocht met de uitgevers en het ministerie van OCW.[34]

2012
- Dominic Statham van CMI zou naar Nederland (ge)komen (zijn) om te spreken over de schepping.[18]
- Het werk van Tjarko Evenboer, De wereldwijde vloed, wordt uitgegeven door uitgeverij Gideon. Het gaat vooral in op de vloedmythen van verschillende culturen. Evenboer zou in 2001/2002 geboeid zijn geraakt door dit onderwerp toen hij in aanraking kwam met De zondvloed van Rehwinkel.[25] 
- Ook hebben Evenboer en Peter Borger een artikel geschreven voor
Journal of Creation.[26]
- Op 2 en 3 maart werd het congres Exploring the World georganiseerd door de organisatie Dutch Creation Science.[41]
- L.P. Dorenbos geeft op 5 maart een lezing in een kerk in Loenen aan de Vecht over: Geloven in schepping of evolutie en de gevolgen ervan.[44]

2012 en 2013
De ruzie binnen de creationistische organisatie Bijbel&Onderwijs komt tot uitbarsting.[16] Uiteindelijk volgt er een schikking.[17]

2013
- L.P. Dorenbos (Voorzitter van Stichting Schreeuw om Leven) schrijft de open brief Van Adam of Aap naar theïstische evolutie? Nee toch! waarin hij zich beklaagd over ex-jonge aarde creationisten Willem Ouweneel en Andries Knevel. Hij uit ook kritiek op Cees Dekker.
De brief lijkt een late reactie te zijn op de gebeurtenissen uit 2009.[30]
- Stichting De Oude Wereld neemt opnieuw twee biologiemethoden onder de loep. De biologieboeken zouden nog steeds achterhaalde informatie bevatten en hanteerden bovendien een vage definitie van evolutie. De stichting heeft contact gezocht met het ministerie van Onderwijs.[35]

2014
- In een radioprogramma van de EO bespraken Tom Zoutewelle en Gijsbert van den Brink hoe de kerk moet omgaan met de evolutietheorie.[43]
- Stichting De Oude Wereld maakt bekend dat ze bezig is met het oprichten van een wetenschappelijk instituut.[36]
- Stichting De Oude Wereld presenteert een supplement voor bestaande lesmethoden. Het heet Evolutie, het nieuwe hoofdstuk.[37] 
- De Britse wetenschapper Philip Bell (verbonden aan CMI), gaf op 18 maart op De Passie een lezing over Genesis en moderne wetenschap. Het evenement werd georganiseerd door Mediagroep in Genesis en de middelbare school De Passie.[32] Philip Bell heeft in het verleden al veel samengewerkt met Mediagroep in Genesis.[33]
- In het blad Soφie (juni editie) verscheen een artikel waarin prof. J. Hoogland creationisten advies gaf.

---

[1] O. de Jong (1992), Geschiedenis der Kerk, p.374

[2] A. Flipse (2011), http://www.few.vu.nl/~flipse/publicaties/Flipse-Diepe-Wortels-Creationisme.pdf geraadpleegd op 13/12/12

[3] R.L. Numbers (2006), The Creationists, p.367

[4] A. Flipse (2011), http://www.few.vu.nl/~flipse/publicaties/Flipse-Diepe-Wortels-Creationisme.pdf geraadpleegd op 13/12/12

[5] W.J. Ouweneel (z.d.), http://www.icr.org/article/138/ geraadpleegd op 13/12/12

[6] A. Flipse (2011),  http://www.few.vu.nl/~flipse/publicaties/Flipse-Diepe-Wortels-Creationisme.pdf , geraadpleegd op 13/12/12
T.M. Klapwijk (1978),
http://forumc.digibron.nl/artikel?uid=00000000013098f6aeb2f12f02cd36ba&docid=792, geraadpleegd op 23/6/13

[7] L.W.G. Blokhuis (1999), http://www.opbouwonline.nl/artikel.php?id=5622 geraadpleegd op 13/12/12 en W.J. Ouweneel  (z.d.), Creationism in the Netherlands, http://www.icr.org/article/138/ geraadpleegd op 13/12/12

[8] W.J.Ouweneel  (z.d.), http://www.icr.org/article/138/ geraadpleegd op 13/12/12

[9] W.J.Ouweneel  (z.d.), http://www.icr.org/article/138/ geraadpleegd op 13/12/12

[10] H. Morris  (1984),  A history of modern creationism, p.296

[11] Beeld en Geluid wiki (z.d.), http://beeldengeluidwiki.nl/index.php/Het_ontstaan_van_de_wereld geraadpleegd op 13/12/12

[12] Digibron (1995), http://www.digibron.nl/search/detail/012de64181e0e57a55b19fc4/ geraadpleegd op 13/12/12

[13] Creatie.info (2008) http://creatie.info/in-de-media/386-meewerkende-organisaties.html geraadpleegd op 13/12/12/

[14] Peter de Waard (2009), http://www.volkskrant.nl/vk/nl/2672/Wetenschap-Gezondheid/archief/article/detail/316666/2009/02/27/Debat-over-schepping-ontbrandt-door-folder.dhtml, geraadpleegd op 13/12/12

[15] Creatie.info (2009), http://www.creatie.info/component/content/article/1-het-laatste-nieuws/466-burgerinitiatief-evolutie-en-schepping.html  geraadpleegd op 13/12/12

[16] Erik Drenth (2012), http://www.staatgeschreven.nl/2012/10/18/fittie-beerput-anti-evolutieclub-bijbel-onderwijs-gaat-open/  geraadpleegd op 23/4/13

[17] Auteur onbekend (2013), http://www.refdag.nl/nieuws/binnenland/schikking_na_ruzie_binnen_vereniging_bijbel_onderwijs_1_715588 geraadpleegd op 23/4/13
[18] CMI (z.d.), http://creation.com/creation-and-truth-tour-with-dominic-statham-in-the-netherlands geraadpleegd op 2/6/13
[19] T.M. Klapwijk (1978),
http://forumc.digibron.nl/artikel?uid=00000000013098f6aeb2f12f02cd36ba&docid=792, geraadpleegd op 23/6/13
[20] R. Kiel (2011), http://kiel0.home.xs4all.nl/creationisme%20in%20NL.htm, geraadpleegd op 23/6/13
[21] Degeneratie.nl (z.d.), http://www.degeneratie.nl/index.asp?PaginaID=1085, geraadpleegd op 23/6/13
[22] Uitgeverij Gideon (z.d.), http://www.gideonboeken.nl/boeken/titel/evolutie-een-ei-zonder-kip/terug/53/ , geraadpleegd op 1/11/13
[23] Uitgeverij Gideon (z.d.), http://www.gideonboeken.nl/boeken/titel/moderne-wetenschap-in-de-bijbel/#general, geraadpleegd op 1/11/13
[24] zie berichten op tasmedes.wordpress.com (z.d.), http://tasmedes.wordpress.com/?s=ben+hobrink, geraadpleegd op 1/11/13
[25] Brink TV: De wereldwijde vloed boekbespreking (z.d.), http://www.brinktv.com/media/clip/br170_-_de_wereldwijde_vloed_boekbespreking_-_tjarko_evenboer/, geraadpleegd  op 1/11/13
[26] CMI (z.d.), http://creation.com/journal-of-creation-261, geraadpleegd op 1/11/13
[27] Uitgeverij Gideon (z.d.), http://www.gideonboeken.nl/boeken/titel/er-klopt-niks-van/terug/53/#general, geraadpleegd op 1/11/13
[28] Bol.com (z.d.), http://www.bol.com/nl/p/terug-naar-de-oorsprong/1001004007526192/, geraadpleegd op 1/11/13
[29] Brink TV, (z.d.), http://www.brinktv.com/media/schepping-evolutie/institute_for_creation__research/, geraadpleegd op 13/12/13
[30] L.P. Dorenbos (16/10/13), http://www.schreeuwomleven.nl/index.php?paginaID=64, geraadpleegd op 13/12/13
[31] Bart van den Dikkenberg (24/11/09), http://www.refdag.nl/speuren_naar_sporen_van_zondvloed_1_370590, geraadpleegd op 11/01/14
[32] blijkt uit een uitnodiging voor de lezing verstuurd door De Passie. Als je het document wilt bekijken kan je contact met mij opnemen.
[33] CMI (z.d.), http://creation.com/philip-bell-cv, geraadpleegd op 13/3/14
[34] Refdag (10/10/11), http://www.refdag.nl/nieuws/binnenland/oude_wereld_evolutieonderwijs_gebaseerd_op_verouderde_argumenten_1_594395, geraadpleegd op 12/4/14 en voor de resultaten van het onderzoek zie Stichting De Oude Wereld (z.d.), http://www.oude-wereld.nl/onjuistheden-in-schoolboeken, geraadpleegd op 12/4/14
[35] Refdag (04/2/14), http://www.refdag.nl/nieuws/binnenland/de_oude_wereld_nieuwe_biologiemethode_nu_al_achterhaald_1_803307, geraadpleegd op 12/4/14 en voor de resultaten van het onderzoek zie Stichting De Oude Wereld (z.d.), http://www.oude-wereld.nl/onjuistheden-in-schoolboeken, geraadpleegd op 12/4/14
[36] Refdag (06/3/14), http://www.refdag.nl/nieuws/binnenland/stichting_de_oude_wereld_begint_wetenschappelijk_instituut_1_810530, geraadpleegd op 12/4/14
[37] Refdag (06/3/14), http://www.refdag.nl/nieuws/binnenland/stichting_de_oude_wereld_begint_wetenschappelijk_instituut_1_810530, geraadpleegd op 12/4/14 en zie ook Stichting De Oude Wereld (z.d.), http://www.oude-wereld.nl/nieuw, geraadpleegd op 12/4/14
[38] Refdag (31/1/13), http://www.refdag.nl/achtergrond/natuur-techniek/tegen_de_evolutie_het_evangelie_1_711434, geraadpleegd op 12/4/14
[39] Refdag (31/1/13), http://www.refdag.nl/achtergrond/natuur-techniek/tegen_de_evolutie_het_evangelie_1_711434, geraadpleegd op 12/4/14
[40] Refdag (31/1/13), http://www.refdag.nl/achtergrond/natuur-techniek/tegen_de_evolutie_het_evangelie_1_711434, geraadpleegd op 12/4/14
[41] Refdag (21/2/12), http://www.refdag.nl/achtergrond/natuur-techniek/schepping_centraal_op_congres_dutch_creation_science_1_624254, geraadpleegd 12/4/14
[42] Refdag (31/1/13), http://www.refdag.nl/achtergrond/natuur-techniek/tegen_de_evolutie_het_evangelie_1_711434, geraadpleegd op 12/4/14
[43] Dit programma (3/3/14) kan nageluisterd worden op: http://www.eo.nl/radio5/playerpopup/aflevering/eo-door-de-week-44/popup.html
[44] De lezing kan nageluisterd worden op: http://kerkdienstgemist.nl/assets/1026321-Geloven-in-schepping-of-evolutie-#.U_OIDxXCS9A , geraadpleegd op 19/8/14